Inmiddels is voldoende over stress bekend om te weten wat een te hoog stressniveau voor onze gezondheid betekent en wat we kunnen doen wanneer we stress ervaren. 

Maar wist je dat het juist in de overgangsjaren goed is om aandacht te hebben voor dit onderwerp? Stress kan namelijk de symptomen zoals opvliegers en depressieve gevoelens die optreden tijdens de overgangsjaren verergeren. Hoe dat werkt? Dat leg ik je graag uit!

Progesteron

In de beginfase van de overgang  zien we een stijging van het vrouwelijke hormoon oestrogeen ten opzichte van het andere vrouwelijk hormoon, progesteron. De reden hiervoor is dat in de overgangsjaren minder vaak een eisprong plaatsvindt. Progesteron is het hormoon dat verantwoordelijk is in de 2de fase van de cyclus voor een goede innesteling van de bevruchte eicel ter bevordering van een gezonde zwangerschap.

Maar progesteron doet meer. Het heeft een rustgevende functie en is o.a. betrokken bij de omzetting van serotonine naar melatonine. Hierdoor kun je merken dat je in de overgang minder goed en diep slaapt en dat het reageren op stress je minder makkelijk afgaat. 

Het stresshormoon cortisol kan de werking van progesteron verslechteren en progesteron kan in cortisol worden omgezet. Langere periodes van stress dragen dus bij aan een nog grotere afname van progesteron met als gevolg slapeloze nachten, een korter lontje, chronische vermoeidheid en niet bestand zijn tegen een normaal stressniveau. 

Testosteron

Het mannelijke hormoon testosteron kan het ook zwaar krijgen tijdens de overgang. Dit hormoon zorgt bij een gezond niveau voor daadkracht, zelfvertrouwen, spieren, overgaan tot actie en een gezond libido. 

Wanneer in de overgangsjaren een hoger vetpercentage aanwezig is als gevolg van een veranderend eetpatroon, zorgt het enzym aromatase dat in vetweefsel aanwezig is, voor een omzetting van het aanwezige testosteron in oestrogeen. Hoe meer vetweefsel aanwezig, hoe meer omzetting kan plaatsvinden. 

Hoe kan het gebeuren dat we in de overgang anders gaan eten?

Wanneer we door de schommelende hormoonhuishouding ons niet fijn voelen, onzeker zijn of moe, grijpen we vaker naar suikerrijk voedsel in plaats van die gezonde salade te nemen. Dit heeft o.a. dips in het energieniveau tot gevolg, wat weer zorgt voor nog meer behoefte aan suiker. 

Hoe meer suiker, zout en vet-combinaties we nemen (denk aan koekjes, taartjes etc.), hoe meer we in gewicht zullen stijgen. Dit kan mede bij vrouwen tot meer stress leiden. 

Hoe meer stress, hoe meer de bijnier wordt aangezet tot de aanmaak van het hormoon cortisol. Cortisol is o.a. verantwoordelijk voor vetopslag op de buik en in vet bevindt zich zoals eerder besproken, het enzym aromatase. Ook zorgt cortisol voor afbraak van spiermassa en dus afname van testosteron en dan is de cirkel rond.

Wat is belangrijk?

Nu je weet dat er een grotere kans bestaat op een oestrogeendominantie in de overgang en welke gevolgen dit heeft voor hoe je je voelt, is stap 2 bewust om te gaan met stress en de hormonen progesteron, testosteron en cortisol op een gezond niveau te houden. 

Dit betekent in de praktijk vaker nee zeggen wanneer je voelt dat je iets niet wilt of simpelweg te moe bent. Pak op tijd je rust en doe dingen waar je echt energie van krijgt. 

Het is bewezen dat symptomen van de overgang verergeren wanneer we signalen van vermoeidheid of lichamelijke klachten negeren. Wanneer oud zeer en onverwerkte trauma’s niet eerder onder ogen zijn gezien, zijn we gevoeliger voor angstaanvallen, opvliegers en depressie in de overgang. Kijk hier dus alsnog aan, verwerk het en laat los.

Actie!

De overgang is net als de puberteit een fase van ontdekking en groei in het leven. Daar waar het in de puberteit is gestopt, ga je in de overgang verder de verdieping in en neem je de wijsheid en ervaring van ervoor met je mee.

Lees boeken over de overgang en de menopauze. Omring je met inspirerende personen en luister naar je hart. Daag jezelf uit om nieuwe dingen te (blijven) leren in de vorm van een training, workshop of opleiding die jouw interesse heeft. 

Sta stil en kijk opnieuw naar de inrichting van jouw leven. Een partner, kinderen, mantelzorg en werk? Mogelijk wanneer je op de eerste plaats goed voor jezelf zorgt en handelt vanuit een zuivere behoefte om te zorgen voor de belangrijke mensen in jouw leven.

Even een dagje behoefte om op de pauzeknop te drukken? Doe dit en communiceer hierover transparant, duidelijk en rustig met de mensen om je heen. Je zult zien dat je hier niet alleen jezelf een groot plezier mee doet, maar ook de mensen die je dierbaar zijn.